GBL

Gamma-butyrolacton of GBL is een oplosmiddel en reactant in chemische reacties. Het is een kleurloze, olieachtige vloeistof. Het is een weinig hygroscopisch. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt als een oplosmiddel voor superlijm.

Productie

Commercieel wordt GBL bereid door maleďnezuur of barnsteenzuur, de anhydridevorm of esters van deze zuren, in de dampfase met waterstofgas over een metallische katalysator te leiden. Naargelang de reactieomstandigheden en de gebruikte katalysator wordt er ook tetrahydrofuraan en/of 1,4-butaandiol gevormd; deze kunnen gescheiden worden door destillatie.

Toepassingen

• Intermediaire stof in de synthese van onder meer N-methylpyrrolidon, 2-pyrrolidon en polyvinylpyrrolidon; van methionine, landbouwchemicaliën (herbiciden, plantengroeiregelaars) en farmaceutische stoffen.
• Oplosmiddel voor polymeren, waaronder polyacrylonitril, celluloseacetaat, polymethylmethacrylaat, polystyreen
• Oplosmiddel of verdunner in nagellakverwijderaars, verfafbijtmiddelen, lijmen zoals secondelijm (cyanoacrylaatlijm)
• Oplosmiddel in elektrolyt voor condensatoren
• Hulpstof bij het verven van textielvezels
• Polymerisatie-initiator

Eigenschappen

De pH-waarde van GBL is niet direct te meten. De vloeistof is irriterend voor de ogen, en kan ook irriterend zijn voor de huid. Aangezien het schadelijk is bij opname door de mond en irriterend voor de ogen, wordt aangeraden bij gebruik beschermende kleding te dragen en als het in de ogen komt het onmiddellijk met veel water af te spoelen en deskundig medisch advies in te winnen.